BORUSAN NEŞE FABRİKASI I KREŞ

  • KONSEPT
  • EĞİTİM YAPISI
  • BORUSAN HOLDİNG
  • ADIYAMAN I TÜRKİYE
  • 1.200 m²
  • 2013
  • GÜLŞAH ÖRS DEMİR
    SIDDIK GÜVENDİ
    OYA ESKİN GÜVENDİ
    BARIŞ DEMİR
    TUNA HAN KOÇ

“En iyi kreş mimarisi onu yaşayanlara en çok şans tanıyan mimaridir.”

KAVRAMSAL YAKLAŞIM
Kreş kavramı ilk temelleri sanayi devrimiyle birlikte evden uzaklaşan iş v ebeveynlerle birlikte geride kalan çocukların durumuyla ortaya çıkmıştır.O zamanlar sadece eğitim görülen yer anlamına gelen okul yapıları 0-6 yaş grubu için yetersiz kalmış ve sosyal ve piskolojik gelişim sorunları oluşmuştur. Bu esnada Montessori Metodunun kurucusu olan Maria Montessori, 1900 lerin başlarında 0-6 yaş grubu çocuklarla ilgili araştırmalarını devam ederken ilk temelleri o tarihlerde atılan bu yöntem günümüzde, kreş anlayışı ve işleyişini temelden etkilemiştir. 1907 yılında ilk çocuklar evi olan “Casa dei Bambini” ile bu alanda bir başarı elde edilmiştir.
Montessori kısaca şunu yapmıştır; çocukların boyunda hafif oyun sandalyeleri ve çocukların erişebileceği yükseklikteki raflara kendi tasarladığı eğitici oyun aktivitelerini sıralamış. Okulun kendisinin de bir eğitim aracı olacağına inanmış. Çocuklar aynı zamanda okulu temizlemekten, çiçekleri düzenlemekten, evcil hayvanlara bakmaktan, hatta yemek pişirmekten sorumlu tutulmuştur. Çocukları izleyen Maria, onların öğrenmek için dışsal bir motivasyona ihtiyaç duymadıklarını görmüş; öğrenmenin kendisi çocuklar için yeterince heyecan verici olduğunu, çocuklara istedikleri sürede, ilgi duydukları materyali öğrenme, eğitim salonunun sınırları içinde dilediklerince hareket etme özgürlüğü vermiştir.

MEKANSAL YAKLAŞIM
Kreş programı için; zihnimizde canlanan sabit mekan biçimini bir kenara bırakmalıyız. Kreşin temel öznesi çocuktur. Özellikle 0-6 yaş arası çocuk ise; sürekli değişen gelişim grafiğiyle birlikte sabit doğruları olmayan, birçok değişkene göre farklı davranış sergileyen bir öznedir. Tabiki 0-6 yaş grubuna hitap eden bu yapının tasarımı; en çok irdelenmesi gereken en zor mimari fonksiyonlardan biridir. Diğer fonksiyonların belirli bir düzen ve kurallar silsilesi içinde işleyiş şemaları var iken; kreş yapısı farklılaşan bir içselliğe sahiptir.
Yapılması gereken günümüzdeki kreş kavramı ve işleyişinin de yeniden sorgulanmasıdır. Genellikle günümüzdeki kreşler binanın tasarımından çok odalardaki oyuncaklar ile kreş olma işlevini tamamlayan yapılardan oluşmaktadır. Oysa ki bir yapı kreş olarak tasarlanıyorsa binanın oranları, sirkülasyon şekli, ışık alımı, yarı açık ve açık alan kullanımları yeniden irdelenmelidir. Bununla birlikte kreşi var eden temel olgu çocuk ise öncelikle çocuk davranışlarına bakılmalıdır.
Sınırsız öğrenme arzusu ve merak duygusuna sahip beyinler, bitmek tükenmek bilmeyen enerji ve hareket kabiliyeti azda olsa çocuğu tariflemektedir. Çocuklar için tasarlanan mekanlarda zamanın durdurulduğu noktada sabitlenmiş oyuncaklardan öte, sürekli değişim ve gelişime ayak uydurabilen mekansal kurgu ile gerçekleşmelidir.Çocuklar yapmak istedikleri şeyi keşfetmeli ve kendi iradelerinin farkına varmalıdır.
Günümüzde pedagogların söylemiyle; çocuk odasının duvarlarını pembeli mavili kağıtlarla kaplamak yerine, silinebilir beyaz duvar kağıdıyla kaplanmalıdır ve çocuklara yeteri kadar boya kalemi verilmelidir ki kendi dünyasını kurabilsin.
Mimarisindeki muhtelif renkteki camlar, alüminyumlar, renkli taşlar, dolu-boş üçgenler, daireler bir kreşi, neşeli,cıvıltılı, iyi olduğu anlamına gelmez. Bu tuhaf,kurmaca mimari, sanılanın aksine kışkırtıcı,uyarıcı değil, düşünce kısıtlayıcıdır.
Kurulacak kreş yapısının çocuklar tarafından yorumlanma, üretilme, tüketilme, dönüştürülme ve yeniden üretilme deney ve şansının olanaklarına sahip olması gerekmektedir.Bunu sağlayacak önemli faktörlerden ilki duru bir mimari dil, sade bir mimari altlıktır.
Mekan zenginliği; ışık oyunları, değişik bakış açılardan farklı algı veren yüzeyler, irili ufaklı alanların eklenmesinden doğar.

TASARIMA YAKLAŞIM
Adıyaman OSB bölgesinde çalışma alanı olarak belirlenen arazide öncelikle bu proje ve bundan sonra yapılacak tüm projelerin sanayi bölgelerinde olması sebebiyle, dış mekanlarla kontrollü ilişki kuran ve daha çok içe dönük bir çözüm önerilmiştir.
Tasarım kararı olarak öncelikle arazinin çekme mesafeleri içerisinde merkezi bir plan benimsenmiş ve arazi çekme mesafeleri arazi dışından yarı geçirgen bir çitle ayrılmıştır. Bu karar hem projenin her türlü araziye ve eğime uyum sağlamasının yolunu açmış hem de iç bahçe ve dış bahçe olarak farklı kot ve büyüklüklerde başka aktivitelerle desteklenen bahçeler oluşturmuştur.
Çevre bahçelerde çeşitli tarımsal ürünler, çiçekler, meyve ağaçları ile birlikte hayvanlara ait bir bölüm bulunmaktadır. Çocuklar buralarda toprakla ilişki kurup tüm bu bitkilerin yetişmesi ve hayvanların bakımında sorumluluk almaktadır. Ayrıca su ile temasta olacakları, su oyunları oynayacakları bir havuz ve bölüm vardır.
İç bahçeler ise belirli kısımlarda yumuşak zemin ve çim zeminle desteklenmiştir. İç bahçe etrafındaki çitin üzerinden dönen saçaklanma günün her saatinde çocukların oyun imkanı sağlayacak gölgelikleri oluşturmakta ayrıca ağaçlarla bu durum desteklenmektedir. Bahçelerin yapının dört bir tarafında olmasının en büyük avantajı farklı gruplar için çok sayıda bahçe imkanı sunarken günün her saatinde iklim özelliklerine göre çocuklar için uygun bahçe olmasıdır.
Mekanın şekillenişindeki en önemli tasarım kararı tüm grup oyun odalarının direk bahçeye açılması ve aynı zamanda ortak mekan ve çok amaçlı salon olarak tariflenen alanı kullanmasıdır. Çok amaçlı salon hareketli seperatörlerle çocukların kendilerinin oluşturacağı farklı büyüklükteki alanlarla kimi zaman bir oyun alanı tariflerken; kimi zaman çocuklar ve velilerinin birlikte vakit geçirdiği gösteri alanına dönüşebilmektedir. Tavanda oluşturulan ışık bacası ile günün farklı saatlerinde ışık gölge oyunları ortaya çıkmaktadır. Çocukların mekanın algısında farklı yüksekliklerin, yansımaların ve yüzeylerin etkisi yadsınamayacağı gibi bu kurgunun toplanma mekanı olan orta alanda zengin bir ortam oluşturacağı düşünülmüştür. Aktivite odaları hareketli doğramalar ile ihtiyaç dahilinde çok amaçlı salona dahil edilirken bahçe ile de bağlantı kurulabilmektedir. Böylece tüm proje dahilinde ufak dokunuşlarla elde edilen mekan çeşitliliği sürekli değişen ve farklılaşan çocukların gelişimlerinde etkin rol oynamaktadır.
Sonuç olarak İnsan hayatındaki en önemli evresi olan ilk altı yılın şekillenişini belirleyecek olan vakit geçirilen mekanların zenginliği; ileride yetişkin olacak çocukların özelliklerini belirleyecektir. Kendine güvenen ve kendi karar ve iradesinin farkında olan nesiller yetiştirmek, yeteneklerinin farkında olup o yönde yoğunlaşabilme yetisine sahip bireyler için kreş ve tüm kullanım olanakları irdelenerek; çocukların kendini keşfedebileceği ve kendi mekanını oluşturacağı bir model sunulmuştur. Bu model; 2m*2m lik birimlerden ve 4m*8m modüllerden oluşmaktadır. Bu modüller ise farklı büyüklükteki kreş ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamaktadır.

PERSPEKTİF
PERSPEKTİF
GENEL PERSPEKTİF
GENEL PERSPEKTİF
PERSPEKTİF
PERSPEKTİF
PERSPEKTİF
PERSPEKTİF
ETKİNLİK ALANI
ETKİNLİK ALANI
VAZİYET PLANI
VAZİYET PLANI
PLAN
PLAN
KESİTLER I GÖRÜNÜŞLER
KESİTLER I GÖRÜNÜŞLER